Muzeum w Lęborku

W samym sercu historycznego Lęborka, pośród zabytkowej zabudowy miasta, znajduje się miejsce, w którym przeszłość spotyka się z teraźniejszością. Muzeum w Lęborku mieści się w eleganckiej kamienicy z około 1910 roku, w dwóch średniowiecznych basztach oraz w obiekcie Wieży Ciśnień, tworząc wyjątkową przestrzeń do odkrywania dziejów miasta i regionu.

Podróż przez tysiąclecia

Korzenie muzealnych zbiorów sięgają XIX wieku. Dziś odwiedzający mogą podziwiać niezwykle bogatą kolekcję zabytków archeologicznych, prezentowanych w układzie chronologicznym. Ekspozycja prowadzi przez prahistorię ziemi lęborskiej na tle najdawniejszych dziejów Pomorza, ukazując ciągłość osadnictwa i kultury na przestrzeni wieków. Na szczególną uwagę zasługuje unikatowa kolekcja popielnic twarzowych kultury pomorskiej z początków epoki żelaza. Naczynia te, zdobione detalami nawiązującymi swym kształtem do ludzkich twarzy oraz ornamentyką roślinną i astralną, należą do najcenniejszych zabytków tego typu w Polsce. Muzeum szczyci się również imponującym zbiorem artefaktów z okresu wpływów rzymskich - ozdób z brązu, srebra i złota, naczyń metalowych, narzędzi, przedmiotów codziennego użytku oraz broni. Część z nich została wykonana na terenie Cesarstwa Rzymskiego, co świadczy o dalekosiężnych kontaktach handlowych dawnych mieszkańców regionu.

Skarby średniowiecza i sztuka dawnych mistrzów

Miłośników historii z pewnością zachwyci tzw. skarb z Lęborka - imponujący zbiór srebrnych szelągów z XV wieku, odkryty jako świadectwo dawnych kontaktów handlowych i finansowej aktywności miasta. Każda z tych niewielkich monet niesie w sobie opowieść o średniowiecznym Lęborku - o kupcach, rzemieślnikach i mieszkańcach, którzy uczestniczyli w życiu gospodarczym regionu. Uzupełnieniem tej fascynującej części ekspozycji jest kolekcja brakteatów - cienkich, jednostronnie bitych monet funkcjonujących w Europie Środkowej od XII do XVI wieku. Ich delikatna forma i różnorodność stempli pozwalają prześledzić zmieniające się symbole władzy i artystyczne tendencje epoki. To niezwykle sugestywne, materialne świadectwa bogatej i dynamicznej historii miasta oraz jego związków z szerokim kręgiem kultury europejskiej. W muzealnych wnętrzach odnaleźć można również wysokiej klasy zabytki sztuki dawnej, które przenoszą zwiedzających w świat mieszczańskich salonów i reprezentacyjnych komnat XVII i XVIII wieku. Meble gdańskie i hamburskie - kunsztownie rzeźbione, intarsjowane, o harmonijnych proporcjach i wyrafinowanych detalach - należały niegdyś do najbardziej cenionych w miastach północnej Europy. Świadczą o zamożności oraz artystycznych aspiracjach dawnych właścicieli, a zarazem o wysokim poziomie rzemiosła epoki. Dopełnieniem tej opowieści są zbiory rzemiosła artystycznego: naczynia cynowe o szlachetnych formach, misternie wykonane metalowe okucia trumienne, porcelana o subtelnych dekoracjach oraz barwne witraże, przez które światło przenika niczym przez dawną świątynną rozetę. Zgromadzone na pierwszym piętrze eksponaty tworzą prawdziwy „teatr pięknych przedmiotów” - przestrzeń, w której estetyka splata się z codziennością, a historia odsłania swoje bardziej domowe oblicze. To miejsce, w którym można dostrzec nie tylko kunszt dawnych mistrzów, lecz także styl życia, gust i wrażliwość mieszkańców nadbałtyckiego regionu sprzed stuleci.

Kinematograficzna im. Władysława Nowaka – pasja kina w sercu Muzeum

Wśród fascynujących przestrzeni Muzeum w Lęborku szczególne miejsce zajmuje Sala Kinematograficzna im. Władysława Nowaka, która przenosi zwiedzających w niezwykły świat dawnych obrazów i techniki filmowej. Ta nowa, stała ekspozycja powstała z bogatej kolekcji, jaką przez lata gromadził sam Władysław Nowak - nauczyciel, pasjonat kina i kolekcjoner, który oddał serce eksplorowaniu historii filmów i projektorów. Eksponaty prezentowane w sali to prawdziwa gratka dla miłośników starych filmów i retro-techniki - wśród nich znajdują się m.in. projektory filmowe, profesjonalne sklejarki do taśm, stół montażowy oraz pokaźna kolekcja 16-milimetrowych szpul filmowych sięgająca setek egzemplarzy. Dzięki temu każdy, kto przekroczy próg tej sali, może poczuć klimat dawnych kinowych seansów i zobaczyć, jak wyglądał proces przygotowywania i odtwarzania filmu zanim nastała era cyfrowa. Sala Kinematograficzna im. Władysława Nowaka to nie tylko wystawa technicznych urządzeń - to opowieść o fascynacji obrazem, filmową pamięcią i wieloletnim hobby, które dzięki Muzeum w Lęborku zyskało nowy dom i może inspirować kolejne pokolenia miłośników kina.

Lębork - kolebka pioniera telewizji

Muzeum przybliża także postać wybitnego wynalazcy, urodzonego w Lęborku. Paul Julius Gottlieb Nipkow to twórca tzw. teleskopu elektrycznego.Wynalezienie „tarczy Nipkowa” zapoczątkowało badania nad przesyłaniem obrazu i stało się jednym z fundamentów powstania telewizji. Ekspozycja poświęcona wynalazcy prezentowana jest w starannie zaaranżowanym gabinecie, który oddaje realia epoki oraz atmosferę pracy badawczej przełomu XIX i XX wieku. Zwiedzający mają możliwość zapoznania się z historią powstania i rozwoju tej przełomowej technologii, a także prześledzenia kolejnych etapów jej udoskonalania. W przestrzeni wystawienniczej prezentowane są pierwsze odbiorniki telewizyjne oraz unikatowe zabytki techniki, stanowiące świadectwo dynamicznego rozwoju myśli naukowej i inżynieryjnej. Ekspozycja nie tylko upamiętnia wkład lęborskiego wynalazcy w światowe dziedzictwo techniczne, lecz także podkreśla znaczenie lokalnych korzeni w kształtowaniu przełomowych osiągnięć cywilizacyjnych.

Świat kultury kaszubskiej - kaszubskie wnętrza i niezwykła kolekcja Alfreda Lubockiego

Na trzecim piętrze Muzeum w Lęborku czeka na gości prawdziwa podróż w czasie - do świata dawnych kaszubskich domów i artystycznej wyobraźni lokalnego twórcy. W przestrzeni tej szczególnej sali odtwarzane jest autentyczne wnętrze mieszkalne chaty kaszubskiej z przełomu XIX i XX wieku - z izbą główną i pokojem sypialno-bawialnym, wyposażonymi w starannie dobrane przedmioty codziennego użytku. Dzięki zgromadzonym eksponatom można poczuć klimat ówczesnego domu kaszubskiej rodziny: od narzędzi rolniczych używanych przy uprawie ziemi, poprzez przedmioty związane z pracą rybaków, aż po naczynia i urządzenia codziennej kuchni, jak maselnice czy foremki do masła. Ta ekspozycja to nie tylko zbiór artefaktów - to żywa opowieść o codzienności, tradycji i duchu kaszubskiej kultury sprzed ponad stu lat.

W tym samym, bogatym w treści etnograficznie dziale znajduje się również kolekcja rzeźb i obrazów Alfreda Lubockiego - lokalnego artysty ludowego, którego twórczość od lat wzbogaca muzealne zbiory. Urodzony w Lęborku w 1914 r. Lubocki, choć przez wiele lat nie zajmował się sztuką zawodowo, po wojnie z pasją oddał się malarstwu i rzeźbie, przetwarzając swe przeżycia, kaszubskie wierzenia i religijne motywy w dzieła pełne symboliki i głębokiej refleksji. Jego prace - od dynamicznych pastelowych kompozycji po precyzyjnie wyrzeźbione figury - łączą folklor, baśniowość i duchowość w sposób wyjątkowy, tworząc barwny i poruszający obraz ludowej wyobraźni..

W baszcie nr 27 (ul. Basztowa) można zgłębić tajniki ziołolecznictwa i odkryć bogactwo kaszubskich wzorów. Z kolei w baszcie nr 24 (ul. Derdowskiego) prezentowana jest ekspozycja broni i uzbrojenia z XIV i XV wieku. Uzupełnieniem tej części jest film z animacją 3D, przedstawiający rekonstrukcję średniowiecznego systemu obronnego Lęborka sprzed ponad 600 lat.

Galeria „Strome Schody” - sztuka współczesna oraz wystawy czasowe w zabytkowych murach

Na poddaszu działa Galeria „Strome Schody”, od 1988 roku prezentująca sztukę współczesną artystów z Polski i zagranicy. W jej przestrzeni odbywały się wystawy indywidualne i zbiorowe twórców tej miary, co Władysław Hasior, Franciszek Maśluszczak, Kiejstut Bereźnicki, Günter Grass czy Tadeusz Kantor. To tu, w przestrzeni pełnej światła i artystycznej energii, regularnie organizowane są wystawy czasowe o różnorodnej tematyce, prezentujące zarówno twórczość uznanych artystów, jak i fascynujące projekty inspirowane historią, kulturą i lokalną przestrzenią artystyczną. W ostatnich latach Galeria gościła wiele interesujących ekspozycji. W 2023 r. można było zobaczyć „Po jasnej stronie negatywu. Ujęcia Lęborka z I połowy XX w.” - wystawę niezwykłych fotografii lotniczych i materiałów archiwalnych ukazujących dawny Lębork z perspektywy czasu i przestrzeni. W 2025 r. w „Stromych Schodach” otwarto wystawę „Co w trawie piszczy… Kolekcja zabytków pozyskanych z wieloletnich eksploracji prowadzonych przez detektorystów”, prezentującą unikatowe artefakty archeologiczne, numizmatyczne i historyczne odnalezione w powiatach lęborskim, bytowskim i słupskim. Dzięki różnorodności prezentowanych tematów Galeria „Strome Schody” stanowi istotny punkt kulturalnej mapy Lęborka - idealny zarówno dla miłośników sztuki, jak i dla tych, którzy szukają inspirujących spotkań z kreatywnym dialogiem między artystami a publicznością.

Wieża Ciśnień w Lęborku

Jednym z najbardziej charakterystycznych punktów w panoramie miasta jest lęborska Wieża Ciśnień, wzniesiona w latach 1910–1912 według projektu architekta Wendela. Powstała w związku z budową miejskich wodociągów i do dziś pełni swoją pierwotną funkcję. Mierząca 31 metrów wieża była nie tylko elementem infrastruktury technicznej, ale także punktem widokowym. 13-metrowa wieżyczka z platformą obserwacyjną oraz gazowe kandelabry nadawały jej reprezentacyjny charakter. W przeszłości przy wieży funkcjonowała restauracja „Restaurant Bismarckturm”, która przez lata stanowiła popularne miejsce spotkań mieszkańców i gości. Dziś Wieża Ciśnień pozostaje świadectwem rozwoju technicznego miasta oraz ważnym elementem jego dziedzictwa.

Zwiedzając Wieżę Ciśnień, możesz odkryć jedną z najciekawszych części lęborskiej kolekcji - stałą ekspozycję archeologiczną poświęconą kulturze wielbarskiej, ludowi zamieszkującemu tereny Pomorza w pierwszych wiekach naszej ery. To tutaj prezentowane są artefakty pochodzące z badań wykopaliskowych na cmentarzyskach w Czarnówku i Wilkowie, które stanowią unikalne świadectwo życia, zwyczajów i światopoglądu ludności z okresu wpływów rzymskich i wędrówek ludów. Wśród zgromadzonych zabytków znajdują się przedmioty codziennego użytku, ozdoby, a także niezwykłe artefakty, dzięki którym dawna historia staje się bardziej namacalna niż kiedykolwiek. Do najcenniejszych eksponatów należy brązowy kocioł z wizerunkami swebskich wojowników, złożony do grobu około 2000 lat temu - jego bogato zdobione reliefy odzwierciedlają artystyczne tendencje epoki i kunszt miejscowych rzemieślników. Równie fascynującym elementem ekspozycji jest szklane naczynie w kształcie ryby, jedno z najlepiej zachowanych tego typu naczyń na świecie. Jego delikatna forma i mistrzowskie wykonanie świadczą o wysokim poziomie technologii szklarskiej epoki rzymskiej, a znaleziony obok niego unikatowy puchar z wizerunkami ptaków jeszcze bardziej podkreśla wyjątkowość tych znalezisk. Zwiedzanie tej części Wieży Ciśnień to niepowtarzalna lekcja historii, która zabiera odwiedzających dwa tysiące lat wstecz. Dzięki starannie skomponowanej ekspozycji, wzbogaconej o multimedia i elementy interaktywne, nawet najmłodsi odkrywcy mogą poczuć ducha epoki i lepiej zrozumieć przemiany kulturowe, jakie miały miejsce w regionie u zarania naszej ery.

Muzeum w Lęborku to miejsce, w którym historia przemawia autentycznymi zabytkami, a zabytkowe mury tworzą niepowtarzalną atmosferę spotkania z przeszłością. To obowiązkowy punkt na mapie każdego, kto chce lepiej poznać dzieje miasta i bogactwo kulturowe Pomorza.

Godziny otwarcia muzeum:

poza sezonem od wtorku do piątku w godz. 10.00 - 16.00;
w soboty w godz. 11.00 - 16.00;
w niedziele w godz. 11.00 - 16.00;
w sezonie od wtorku do piątku w godz. 10.00 - 18.00;
w soboty w godz. 11.00 - 16.00;
w niedziele w godz. 11.00 - 16.00.

Ceny biletów:

normalne - 20,00 zł;
ulgowe - 15,00 zł;
Projekcja filmu 3D "Lębork - średniowieczne obwarowania miasta" - 5,00 zł;
przewodnik - 100,00 zł;
lekcja muzealna - 10,00 zł od osoby;
warsztaty – cena zależna od użytych materiałów;
oddział muzeum w Wieży Ciśnień – bezpłatnie;
baszta 24 – bezpłatnie;
baszta 27 – bezpłatnie.

Poza sezonem dniem bezpłatnym jest niedziela, w sezonie - piątek.

Muzeum w Lęborku jest instytucją samorządową podlegającą Urzędowi Miejskiemu w Lęborku działającą na podstawie Statutu Muzeum w Lęborku nadanego przez Radę Miejską w Lęborku [Uchwała Nr IV-52/2003] w uzgodnieniu z Ministrem Kultury.