Pamięci pomordowanych więźniów KL Stutthof

Na cmentarzu ofiar "Marszu Śmierci" w 1945 r. w Krępie Kaszubskiej (gm. Nowa Wieś Lęborska) w niedzielę 25 września 2022 roku odbyła się obchodzona co roku uroczystość patriotyczno - religijna ku czci pomordowanych więźniów Obozu Koncentracyjnego Stutthof. Poprzedziło ją złożenie kwiatów przy obelisku pamięci w Gęsi (gmina Wicko).

Uroczystości upamiętniające tych, którzy zginęli zamęczeni w nieludzkich warunkach lądowej ewakuacji obozu zagłady w Sztutowie odbywają się co roku w ostatnią niedzielę września.  W uroczystościach w Gęsie i Krępie Kaszubskiej uczestniczył także burmistrz Lęborka Witold Namyślak.  

W styczniu 1945 r. z obozu KL Stutthof pędzono w męczeńskim marszu prawie 11 tys. więźniów. Uformowani w 9 kolumn w ciągu 10 dni mieli przebyć od 120 do 170 km do ośmiu obozów ewakuacyjnych w okolicach Lęborka i Wejherowa, w miejscowościach: Krępa Kaszubska, Gęś, Tawęcino, Gniewino, Toliszczek, Rybno, Nawcz i Łówcz. Warunki ostrej śnieżnej zimy z temperaturą spadającą do - 20 st. C przetrwało 7 tys.

Po wojnie na całej trasie "Marszu Śmierci" przeprowadzono prace ekshumacyjne w celu przeniesienia rozsianych po całym Pomorzu ciał do zbiorowych mogił. Jedna z takich mogił znajduje się w Krępie Kaszubskiej, gdzie zgromadzono prochy prawie 900 osób.

Według szacunków badaczy historii, w Gęsi straciło życie prawie 500 więźniów. Ich upamiętnia obelisk wzniesiony w 2001 roku w formie prostokątnej ściany obłożonej metalowymi płytami stylizowanymi na karty obozowej kartoteki.